Colistine

Farmacodynamiek

Colistine (polymyxine E) is een cyclisch polipeptide met vrije aminogroepen, dat behoort tot de polymyxine klasse.

Colistine heeft een bactericide werking tegen uitsluitend gram negatieve staafvormige bacteriën.

De werking van colistine berust op een hechting aan de bacteriële fosfolipiden in de cytoplasmamembraam, waardoor de permeabiliteit wordt verstoord en de bacteriën autolyseren. Het effect van colistine is concentratieafhankelijk.

Colistine heeft tevens een anti-endoxine activiteit door een binding aan de lipide A regio van lipopolysacchariden (LPS, endotoxine).

Het antibacteriële werkingsspectrum van colistine omvat Aerobacter aerogenes, Escherichia coli, Salmonella spp., Shigella spp., Haemophilus spp., Pasteurella spp., Pseudomonas aeruginosa, Vibrio spp.

Colistine vertoont zeer weinig activiteit tegen gram positieve bacteriën en schimmels. Gram positieve bacteriën zijn van nature bestand tegen colistine, evenals sommige soorten van gram negatieve bacteriën, zoals Proteus en Serratia. Echter, verworven resistentie van gram negatieve maagdarmbacteriën voor colistine is zeldzaam en wordt verklaard door een eenstapsmutatie.

Tussen polymyxinen bestaat onderlinge kruisresistentie. In combinatie met ß-lactam antibiotica, aminoglycosiden, tetracyclines en trimethoprim- sulfonamidencombinaties treedt potentiëring op.

Voor de binding aan het lipopolysacchariden (LPS) is er een competitie tussen colistine en calcium en magnesium.

Farmacokinetiek

Oraal (rund, varken, kip, kalkoen, schaap / pluimvee)

Colistine (als sulfaat) wordt na orale toediening slecht geabsorbeerd uit het maagdarmkanaal. In tegenstelling tot de zeer lage concentraties colistine in serum en weefsels, zijn er hoge en aanhoudende hoeveelheden aanwezig in de verschillende delen van het maagdarmkanaal.

Een deel van de oraal toegediende colistine wordt geïnactiveerd door binding aan fosfolipiden en lipopolysacchariden van de gram negatieve darmbacteriën, zodat uiteindelijk een zeer geringe hoeveelheid van de oraal toegediende colistine in actieve vorm in de faeces wordt teruggevonden.

Colistine wordt nagenoeg niet gemetaboliseerd.

Colistine wordt bijna uitsluitend via de faeces uitgescheiden.

Parenteraal (rund, varken)

Colistine wordt na intramusculaire toediening snel en volledig opgenomen, waarna een snelle distributie door het lichaam volgt. Colistine is uitsluitend werkzaam tegen extracellulair gelegen bacteriën. De uitscheiding geschiedt voornamelijk via de nieren door glomerulusfiltratie en deels middels de gal.

Meer lezen?

Meer informatie over werkzame stoffen kunt u vinden in het Fink-Gremmels repertorium.

Producten

Producten met (onder andere) colistine: